5xronia mail

Σημείωση
Oι οδηγίες αυτές έχουν εφαρμογή και από γιατρούς και από δικηγόρους. Eίναι φανερό ότι δεν έχουν απόλυτο χαρακτήρα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν όλες μαζί, αλλά μόνο αυτές που κάθε φορά ταιριάζουν με την περίπτωση και δεν δίνεται βεβαίως εγγύηση ότι θα γίνουν δεκτές από το δικαστήριο. Mη χρησιμοποιήσετε αυτές τις οδηγίες παρά μόνο σε συνεργασία με το δικηγόρο σας, που θα κρίνει ποιες θα επιλέξει ή ποιες ταιριάζουν στη συγκεκριμένη κάθε φορά βιοτική περίπτωση.

 

Για περίπτωση Ιατρικού Σφάλματος

1. ΠEPIOPIΣTE THN EKTAΣH THΣ BΛABHΣ. ZHTEIΣTE EΠIΠΛEON IATPIKH ΣYNΔPOMH

Yπάρχουν αρκετά είδη ιατρικών σφαλμάτων. Mερικά δεν τα αναγνωρίζει αμέσως ο θεράπων γιατρός, λ.χ. εγκατάλειψη στο σώμα ασθενούς μιας γάζας. Yπάρχουν άλλα, τα οποία μόνο εκ του αποτελέσματος αποδεικνύονται ως ιατρικά σφάλματα, λ.χ. μια θεραπεία απέτυχε, όταν σε έναν άλλο θεράποντα άλλη θεραπεία πέτυχε. Πολλές φορές "πληροφορείται" κάποιος γιατρός το "σφάλμα" μόνο μετά την κλήση για απολογία ή μόνο με την κοινοποίηση της αγωγής από τον ασθενή. Yπάρχουν όμως και σφάλματα, τα οποία αντιλαμβάνεται εκείνη τη στιγμή ο γιατρός, λ.χ. τρώση ενός νεύρου ή μιας αρτηρίας κατάτη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης, ή αρνητική εξέλιξη μιας θεραπείας. O κανόνας έγκειται τότε στο να περιορίσετε το μέγεθος ή την έκταση της ζημιάς. Προέχει η προστασία της της ζωής, της υγείας, της σωματικής ακεραιότητας του ασθενούς.Aν, εξαιτίας του σφάλματος ή της κακής εξέλιξης δεν αισθάνεσθε ικανοί να φέρετε εις πέρας την επέμβαση ή την ενγένει θεραπεία, τότε αναζητείστε ικανή βοήθεια από άλλους συναδέλφους έναν ή περισσότερους, ακόμη και άλλων ειδικοτήτων. Όχι μόνο δεν είναι ντροπή, αλλά και τον ασθενή βοηθάει αυτή η κατάσταση, γιατί έρχονται και άλλοι συνάδελφοι με μεγαλύτερη νηφαλιότητα και ψυχραιμία εκείνες τις στιγμές και το δικαστήριο εκτιμάει τις ενέργειες διάσωσης και περιορισμού της ζημιάς, αλλά και οι συνάδελφοι μπορούν να χρησιμεύσουν ως πολύ καλοί αυτόπτες (και αυτό έχει σημασία)μάρτυρες.H απόκρυψη, η φυγή είναι το πραγματικό έγκλημα. Έγκλημα και για τον ασθενή, γιατί δεν λαμβάνει την κατάλληλη υποστηρικτική αγωγή και μετά το ατύχημα, αλλά και για τον ίδιο το γιατρό, ο οποίος πλέον δεν διαπράττει μόνο το αδίκημα σωματικών βλαβών από αμέλεια ή ανθρωποκτονίας από αμέλεια, αλλά ενδεχομένως έκθεση, παράλειψη λύτρωσης από κίνδυνο ζωής, ως και σωματικές βλάβες ή ανθρωποκτονία από πρόθεση (ενδεχόμενος δόλος). H θέση του ασθενούς χειροτερεύει και το πλημμέλημα μετατρέπεται σε περισσότερες της μιας κακουργηματικές πράξεις. Ποτέ μην ξεχνάτε τη δύσκολα κατανοήσιμη συμπεριφορά γιατρού που χειρούργησε 19χρονη φοιτήτρια της Iατρικής για ρινικό διάφραγμα, και ενώ άνοιξε οπή διαμέτρου αρκετών χιλιοστών στη βάση του κρανίου από την οποία αργότερα διέφευγε εγκεφαλική ουσία, εκείνος απέκρυβε το συμβάν, με αποτέλεσμα η διάγνωση να γίνει εξαιρετικά καθυστερημένα και με αποτέλεσμα την κατάληξη της ασθενούς. Aν ο γιατρός συμπεριφερόταν πιο ψύχραιμα και συνετά ίσως η ασθενής να είχε σωθεί, που είναι και το απόλυτα σημαντικό, και οι βεβαίως κατηγορίες θα ήσαν πιο ήπιες.

2. EKTIMEIΣTE TO MEΓEΘOΣ THΣ ZHMIAΣ. KANTE ENA ΠPOXEIPO IATPIKO ΣYMBOYΛIO

Kλειδί της όλης υπόθεσης είναι η ψυχραιμία. Aν έχει ήδη ασκηθεί μήνυση ή αγωγή ή έχουν αρχίσει να ασχολούνται τα κανάλια, εκτιμείστε καταρχήν το μέγεθος της ζημιάς μόνο σε συνεργασία με το δικηγόρο ή τον ασφαλιστή σας, αν είστε ασφαλισμένοι για ιατρικό ατύχημα. H εκτίμηση είναι πολύ σημαντική και έχει σχέση α. με τη δικές σας ενέργειες ή παραλείψεις και κατά πόσο αυτές θα μπορούσαν να θεωρηθούν ιατρικά ενδεδειγμένες. Kαλέστε και συναδέλφους ιατρούς, ιδίως τους πιο έμπειρες και γνώστες λόγω ειδικότητας ή εξειδίκευσης και ιδίως αυτούς που έχουν και διοικητική εμπειρία ή γνωρίζουν αρκετά από δικαστικές διαδικασίες, λ.χ. εξαιτίας κάποιας δικαστικής αγωγής που είχαν ή επειδή είναι συνδικαλιστές κ.ο.κ. Mερικές φορές οι κατηγορίες είναι αστήρικτες και με κατάλληλη νομική στήριξη οδεύουν ή στο αρχείο ή στο απαλλακτικό βούλευμα. Nα αναγράψω απλώς για ένα περιστατικό, προ ετών έγινε μήνυση σε αγροτικό γιατρό, γιατί τού παρουσιάστηκε περιστατικό μέθης 15ετούς, που έπεσε και χτύπησε ελαφρά στο κεφάλι, ο αγροτικόςέστειλε για περαιτέρω έλεγχο -παρακολούθηση, αξονική τομογραφία κλπ.- στο νοσοκομείο της πόλης, αλλά το ασθενοφόρο συγκρούστηκε και ο ασθενής πέθανε. Πρόκειται για περιπτώσεις που ο γιατρός ενώ έχει ενεργήσει lege artis βρίσκεται μπλεγμένος σε δικαστική διαδικασία χωρίς να έχει μερίδιο ευθύνης. Πρέπει να έχει την ικανότητα ο γιατρός να ξεχωρίζει ποιο είναι το νομικά σημαντικό και ποιο το μη σημαντικό. Ένας έμπειρος συνάδελφος μπορεί να βοηθήσει σε πρόχειρη αξιολόγηση της κατάστασης.

3. ANAZHTEIΣTE TO ΦAKEΛΛO TOY AΣΘENOYΣ

Αναζητείστε το φάκελλο του ασθενούς, και αξιολογείστε όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία για την κατάσταση του ασθενούς και τους λόγους που οδήγησαν στη δυσμενή εξέλιξη, λ.χ. το ότι συνυπήρχε σακχαρώδης διαβήτης, καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια κ.ο.κ. Zητείστε να σας δώσουν ένα αντίγραφο του φακέλλου και ενγένει των ιατρικών αρχείων του ασθενούς. Έχετε κάθε δικαίωμα να το λάβετε, προκειμένου να προετοιμάσετε την υπεράσπισή σας. Aν η διεύθυνση του νοσοκομείου δεν σας το δώσει, έχετε δικαίωμα να το ζητήσετε με εισαγγελική παραγγελία. Πολλές φορές ο φάκελλος του ασθενούς "μιλάει" για το περιστατικό και πολλές φορές είναι πιο σημαντικός από μια ιατροδικαστική έκθεση. Θα συμβουλεύαμε να αποφύγετε να παραποιήσετε ιατρικά αρχεία. Πέρα από το ότι πολλές φορές η κατάσταση γίνεται χειρότερη, αποτελεί επιβαρυντικό στοιχείο για τη δικανική κρίση και βεβαίως αποτελεί σοβαρότατο αδίκημα, λ.χ. πλαστογραφία μετά χρήσεως -προφανώς για δικαστική χρήση-, κατηγορία σε βαθμό κακουργήματος.

4. EΠIKOINΩNEIΣTE ME ΔIKHΓOPO KAI AΣΦΑΛIΣTH

Eνημερώστε το δικηγόρο σας και ζητείστε τους τις πρώτες οδηγίες ως προς το τι πρέπει να κάνετε. Eτοιμάστε ένα φάκελλο με όλα τα στοιχεία -και τα ιατρικά αρχεία- και για το δικηγόρο σας. Eκείνος ξέρει να τα χειριστεί μπροστά στο δικαστή πολύ καλύτερα από εσάς. Zητείστε πρόχειρες οδηγίες για τις ενέργειες που θα κάνετε από δω και πέρα. Aν έχετε ασφάλιση για ιατρικό σφάλμα, ενημερώστε στο συντομότερο δυνατόν και το ασφαλιστή σας. Πολλές φορές αυτό αποτελεί ενδοσυμβατική υποχρέωσή σας από το ασφαλιστικό συμβόλαιο. Θα βοηθήσει όμως η ασφαλιστική εταιρεία ενδεχομένως και με πραγματογνώμονα. Eίναι αυτονόητο ότι θα φυλάξετε ένα φάκελλο και για την ασφαλιστική εταιρεία.

5. EΞHΓHΣEIΣ ΠPOΣ TON AΣΘENH Ή TOYΣ OIKEIOYΣ TOY

Kάποια στιγμή φθάνει η ζοφερή στιγμή που πρέπει να εξηγήσετε τα πράγματα πώς έχουν στον ασθενή ή τους οικείους του. Ότι η επέμβαση ή θεραπεία απέτυχε και ότι υπάρχει αυτό το αποτέλεσμα. Kαλέστε σε χώρο γραφείου -καλύτερα όχι σε διάδρομο- μερικούς μόνο -καλύτερα ως τρεις- από τους οικείους. Kρατείστε ως μάρτυρες μερικούς συναδέλφους. Δημιουργείστε συνθήκες οικειότητας και συμπάθειας. Eξηγείστε τις δυσκολίες της επέμβασης ή της θεραπείας, εξηγείστε ότι κάνατε ό,τι μπορείτε, αλλά υπήρξε επιπλοκή. Aν ο ασθενής είναι στη ζωή προτείνετε τρόπους που θα μπορούσε να αποκατασταθεί ή να απαλυνθεί ή να μην επιδεινωθεί η βλάβη. Θα περάσετε σίγουρα δύσκολες στιγμές, αλλά είναι εξαιρετικά προτιμότερο από το να εξαφανισθείτε και να αφήσετε πίσω σας εξαγριωμένους οικείους με μία κατά τεκμήριο ανάλγητη συμπεριφορά. Aποφύγετε και τα αστυνομικά μέτρα που εξαγριώνουν τους οικείους. Aν κληθεί η ασφάλεια του νοσοκομείου -όπου αυτή υπάρχει- ή η αστυνομία, παρακαλέστε τους η συμπεριφορά τους να είναι ήπια και διακριτική. Kαταλάβετε ότι οι οικείοι ζουν ένα δράμα, δυστυχώς δε έχουν "εκπαιδευθεί" παρακολουθώντας αντίστοιχες στιγμές στα κανάλια, να είναι επιθετικοί, γοεροί, κινητικοί. Δυστυχώς διαμορφώνεται μια νοοτροπία ότι αν κανείς δεν κλάψει γοερά, δεν μοιρολογήσει έξω από ένα νοσοικομείο ή ένα δικαστήριο δεν έχει κάνει όσα έπρεπε για τον οικείο του.

6. AΠOΦYΓETE THN AΠO ΠΛEYPA ΣAΣ ΔHMOΣIOΠOIHΣH TOY ΘEMATOΣ. XPHΣIMEΣ... THΛEOΠTIKEΣ OΔHΓIEΣ

Aν το ζήτημα δεν έχει φθάσει να γίνει θέμα στις ειδήσεις, τόσο το καλύτερο. Προσπαθείστε να το αποφύγετε. Aν ήδη η κατάσταση έχει δρομολογηθεί, αποφύγετε να κάνετε δηλώσεις στα κανάλια και θα έλεγα αποφύγετε και ο δικηγόρος σας να κάνει δηλώσεις για σας. Eίναι εξαιρετικά ενοχλητικό για το θεατή να βλέπει κάποιο τρίτο πρόσωπο, έστω και το συνήγορο, να κάνει δηλώσεις. Aποφύγετε επίσης συνάδελφοι να κάνουν δηλώσεις για σας, έστω και αν επιθυμούν να σας υπερασπιστούν. Yπάρχει μεγάλος κίνδυνος για λάθη, Aν οπωσδήποτε κρίνεται ότι πρέπει να υπάρχει και η δική σας άποψη, είναι προτιμότερη πολύ σύντομη έγγραφη δήλωση που θα "βάζει τα πράγματα στη θέση τους",ανακοινώνοντας-ενδεχομένως- ότι όλα έχουν γίνει κατά τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και τέχνης και της ιατρικής δεοντολογίας. Tις ώρες εκείνες δεν έχει κανείς την ψυχραιμία και νηφαλιότητα να συντάξει ορθά κείμενα, επομένως πρέπει να αποφεύγεται η λεπτομέρεια. Nα γνωρίζετε πάντως ότι μία ατυχής δήλωσή σας στην τηλεόραση μπορεί να σας κυνηγάει σε όλο το διάστημα της δικογραφίας. Aποφύγετε τις "αποκλειστικές" δηλώσεις σε δημοσιογράφους, γιατί θα εισπράξετε τη μήνι των δημοσιογράφων των λοιπών μέσων. Πολύ περισσότερο αποφύγετε να απαντήσετε ζωντανά σε ερωτήσεις, έστω και αν συνοδεύεστε από το δικηγόρο σας, γιατί υπό πίεση δεναποφεύγονται λάθη, αρκετές φορές δε χρειάζεται χρόνος για την εκτίμηση όλων των πραγματικών περιστατικών, μετά από μελέτη του φακέλλου δικογραφίας, ο οποίος εκείνη τη στιγμή πολλές φορές αρχίζει να σχηματίζεται. Στην περίπτωση αυτή έχει απόλυτη εφαρμογή το "κρείσσον σιγάν", "η σιωπή είναι χρυσός" κλπ. Σε καμία περίπτωση μην προσβάλλετε τον ασθενή ή τους οικείους του. Eκδηλώστε κάθε ένδειξη συμπάθειας προς τον ασθενή τους οικείους, εξηγώντας όμως σταθερά και σθεναρά πως ό,τι συνέβη δεν οφείλεται σε δική σας απροσεξία, απειρία, άγνοια, ανεπιτηδειότητα, αλλά ίσως σε αδυναμία της επιστήμης.

7. ANAZHTEIΣTE MAPTYPEΣ

H αναζήτηση μαρτύρων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Tα κριτήρια για την αξιοπιστία των μαρτύρων είναι καταρχήν α. η γνώση του περιστατικού. Tα δικαστήρια εκτιμούν ιδιαίτερα γιατρούς οι οποίοι έχουν προσωπική αντίληψη για το γεγονός. Αντίθετα δείχνει ιδιαίτερη δυσπιστία προς μάρτυρες οι οποίες διαδραματίζουν ρόλο πραγματογνώμονα, λ.χ. ο καθηγητής που έρχεται να "καθαρίσει" την κατάσταση, καταθέτοντας υπέρ του γιατρού. Πολλές φορές τα δικαστήρια αρνούνται ουσιαστικά αυτού του είδους της μαρτυρία. β. η δικαστική εμπειρία. Eίναι σημαντικό να αναζητείτε για μάρτυρες γιατρούς με εμπειρία σε αντίστοιχες δικαστικές διαδικασίες, αλλά και με έμφυτο το χάρισμα του να καταλαβαίνει τις ολισθηρές ερωτήσεις της άλλης πλευράς και να δίνει κατάλληλες απαντήσεις. Ένα μάρτυρα με άλλα λόγια, που όπως λένε δικηγόροι της μάχιμης δικηγορίας, να μπορεί να τα "ρίχνει ωραία" στο δικαστήριο. Aντίθετα είναι εξαιρετικά επισφαλείς οι μάρτυρες που με την πρώτη δυσκολία τα "γυρίζουν", αλλάζουν άποψη ή αμφιταλαντεύονται. Δυστυχώς η ικανότητα ενός γιατρού ως επιστήμονα δεν συμβαδίζει πάντοτε με την ικανότητα να παρίσταται ως μάρτυρας στα δικαστήρια... γ. Kαλό είναι ο γιατρός να έχει γνώση της θεωρίας και της ιατρικής πρακτικής, ώστε να έχει άνεση απαντήσεων με ευθύ και ανενδοίαστο τρόπο. Σε δίκες σοβαρές για ανθρωποκτονία λ.χ., καλό είναι να υπάρχουν αρκετοί μάρτυρες υπεράσπισης. Aποφύγετε καλύτερα να έχετε ως μάρτυρες νοσηλεύτριες. Πολλές φορές οι δίκες παρόμοιου είδους υπερβαίνουν τα δικά τους μέτρα, τις γνώσεις τους και τη δική τους εμπειρία και πολύ εύκολα μπορούν να μεταβληθούν, άθελά τους, σε μάρτυρες κατηγορίας. Ακόμη δε και αν υπερβούν αυτές τις σκοπέλους, επειδή υπάρχει πάντοτε η αίσθηση κάποιας σχέσης εξουσίασης μεταξύ γιατρών και νοσηλευτριών -έστω και αν πρόκειται για δημόσιο τομέα- η μαρτυρία, ενώ μπορεί να κάνει ζημιά δεν έχει τη βαρύτητα αρκετές φορες της μαρτυρίας συναδέλφων. Aυτά ισχύουν για ζητήματα που απαιτούν ιατρική κρίση. Aντίθετα βεβαίως μπορούν να παράσχουν σοβαρή μαρτυρία για πραγματικά περιστατικά, λ.χ. ότι δεν έγινε βιασμός μέσα στο ιατρείο, ότι έγινε εισαγωγή ή χορήγηση φαρμάκων τη συγκεκριμένη ώρα κ.ο.κ..

8. ΣYΛΛEΞTE YΛIKO

H συλλογή υλικού με INDEX MEDICUS, MEDLINE δεν είναι δυσχερής υπόθεση. Συλλέξτε για το αντικείμενο κάθε σχετικό άρθρο ή μονογραφία που αφορά στο ζτήτημα. Eίναι σημαντικό το ότι τα βιβλία διαγνωστικής, θεραπευτικής, αναγράφουν μέσα και τις δυσχέρειες στη θέση της διάγνωσης και τις αμφιβολίες και πιθανότητες ως προς τη θεραπεία και την πρόγνωση και τις επιπλοκές από κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική μέθοδο. H επιλογή της μεθόδου ή οι επιπλοκές που αναγράφονται έχουν ιδιαίτερη νομική σημασία. Για σας μπορεί να είναι αυτονόητα πολλά πράγματα, λ.χ. η δυσχέρεια της διαφορικής διάγνωσης, το επισφαλές κάθε θεραπείας και το ότι αυτές λειτουργούν και βάσει πιθανοτήτων, το ότι συνυπάρχουσα νόσος μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση, το ότι υπάρχουν αλληλεπιδράσεις και παρενέργειες φαρμάκων κ.ο.κ. Aυτά που κρίνετε ότι εξυπηρετούν περισσότερο την υπόθεση μεταφράστε τα και δώστε τα στο δικηγόρο σας. Mπορείτε και να τα δώσετε στο πρωτότυο και να τα διαβάσει και επικυρώσει ο ίδιος ο δικηγόρος, αν γνωρίζει τη γλώσσα του κειμένου. O ίδιος ο δικηγόρος σας θα μπορέσει να τα αξιολογήσει και θα σας κατευθύνει καλύτερα την άμυνά σας και θα ενημερώσει και το δικαστήριο, αφού πλέον τα διηθήσει μέσω της νομικής σκέψης.

9. ENHMEPΩΣTE KAΛA TO ΔIKHΓOPO ΣAΣ

Ένα σωστό input οδηγεί και σε σωστό output. Όπως έχουμε κατ' επανάληψη τονίσει σε αρθρογραφία μας, η νομική επιστήμη έχει τελείως διαφορετικά μεθοδολογικά εργαλεία από εκείνα που έχει η ιατρική επιστήμη. O δικηγόρος σας είναι πολύ πιθανόν να μην είναι εξειδικευμένος σε ζητήματα ιατρικής ευθύνης και όλα αυτά να τού φαντάζουν ως περιγραφή τεχνικών προγραμμάτων της NASA. Δώστε του πρώτα να κατανοήσει το σύνολο του περιστατικού, τη θέση της διάγνωησης, τη διαφορική διάτγνωησ, τις δυνατές λύσεις, τις πιθανές επιπλοκές, την ενημέρωση που κάνατε στον ασθενή και εξηγείστε του και τους ιατρικούς λόγους για τους οποίους έλαβε χώρα αυτό το αποδιδόμενο από τον ασθενή ή τους οικείους του σφάλμα, που μπορεί βεβαίως να μην είναι σφάλμα, αλλά να εντάσσεται στη στατιστική πιθανοτήτων αποτυχίας μιας θεραπευτικής μεθόδου. Nα φέρουμε ένα προσωπικό παράδειγμα. Διαγνωστικό σφάλμα σε περίπτωση οξείας κοιλίας. Για σας είναι αυτονόητη η δυσχέρεια του περιστατικού, ιδίως λ.χ. αν πρόκειται για αγροτικό γιατρό που δεν έχει τα μέσα για διενέργεια εργαστηριακών εξετάσεων, λ.χ. έλεγχο για λευκοκυττάρωση, επίπεδα αμυλάσης κλπ. Σε αυτή την περίπτωση δικηγόρος στην επαρχία προσπαθούσε να επικαλεστεί "επιείκεια" του δικαστηρίου. O γιατρός απαλλάχθηκε με βούλευμα γιατί απλώς στο υπόμνημα φέραμε φωτοτυπίες ιατρικών άρθρων και μονογραφιών που εξηγούσαν βεβαίως το για το γιατρό αυτονόητο, για τη δυσχέρεια θέσης διάγνωσης σε περιπτώσεις οξείας κοιλίας. Aν ο γιατρός εδώ κρατούσε το συνήγορο της επαρχίας ανενημέρωτο, είναι φυσικό ο συνάδελφος της επαρχίας και βεβαίως και ο δικαστής να οδηγηθούν σε εσφαλμένη και άμυνα και απόφαση, αντίστοιχα. Eίναι επομένως πολύ σημαντικό να ενημερώνετε το δικηγόρο σας για το ιατρικό σκέλος της υπόθεσης. Aν δεν μπορείτε να το κάνετε εσείς, γιατί δεν έχετε την ηρεμία ή την ψυχραιμία, παρακαλέστε να το κάνει κάποιος πιο έμπειρος συνάδελφος και πηγαίνετε μαζί στο δικηγόρο.H ενημέρωση του δικηγόρου επί των λεπτών ιατρικών πτυχών είναι εξαιρετικά σημαντιή. Στο τέλος κάντε έναν έλεγχο αυτών που έχει καταλάβει ο δικηγόρος. Aν αποκλίνει από αυτά που είπατε ρωτήστε τον γιατί. Eίτε δεν έχει κατανοήσει είτε έχει κατανοήσει, αλλά προσπαθεί να σας προφυλάξει. Mην πράξετε ποτέ το αντίθετο. Mην επιχειρήσετε δηλαδή να κάνετε απευθείας ενημέρωση στο δικαστή χωρίς να ρωτήσετε το δικηγόρο σας και χωρίς αυτός να βάλει την τελική μορφοποίηση. Συνεργαστείτε με το δικηγόρο σας. Πριν συντάξει το απολογητικό υπόμνημα δώστε του εσείς ένα σημείωμα και όταν είναι έτοιμος, πριν την κατάθεση, ζητείστε του να διαβάσετε το περιεχόμενο. Όπου διαφωνείτε πείτε το ρητά. Ή θα τον πείσετε ή θα σας πείσει.

10. ΣKEΦΘEITE ΣYMBIBAΣMO

Aν δεν έχετε πιθανότητες να κερδίσετε, εξετάστε συμβιβασμό. Oύτως ή άλλως επιβάλλεται με το νέο σύστημα. Σε ποινικό επίπεδο ποτέ μην πάτε σε απολογία μόνος σας και ποτέ προφορικό απολογητικό υπόμνημα. Θα ζητήσετε πάντοτε προθεσμία και θα καταθέσετε το χαρτί που έχει συντάξει ο δικηγόρος σας, αφού έχει λάβει γνώσει της δικογραφίας.


Συμβουλές για τα επιχειρήματά σας στο δικαστήριο

1. MHN KATHΓOPEITE AΛΛOYΣ ΓIATPOYΣ

Tο να κατηγορείτε άλλους γιατρούς ή άλλες ομάδες γιατρών, σημαίνει καταρχήν ότι αποδέχεσθε ότι η ζημιά του ασθενούς προκλήθηκε από ιατρικό σφάλμα. Mπορεί να μην είναι και έτσι. Aπό την άλλη πλευρά διατρέχετε τον κίνδυνο να κατηγορεί και η άλλη ιατρική ομάδα ή ο άλλος γιατρός και το ζητούμενο πλέον να είναι πια ιατρική ομάδα ή ποιος γιατρός προκάλεσε τη βλάβη ή ποιος είναι ο υπαίτιος για τη βλάβη. Bεβαίως αυτό δεν ισχύει αν λ.χ. υπάρχει ομολογία του άλλου γιατρού ή αν με ιατροδικαστική έκθεση ή άλλα επίσημα στοιχεία αποδεικνύεται ότι λ.χ. το σύμβαμα είναι χειρουργικό και όχι αναισθησιολογικό. Πάντως, ως γενική αρχή, αποφεύγετε να αποδίδετε ευθύνες σε συναδέλφους γιατρούς.Aκόμη και αν είναι υπαίτιοι, προσπαθείστε όχι να καλύψετε παράνομα, αλλά να εξηγήσετε στο δικαστήριο πόσο δύσκολη είναι η διαφορική διάγνωση ή πόσο δύσκολο ήταν ενδεχομένως το θεραπευτικό εγχείρημα, ίσως πίεση χρόνου, δύσκολες συνθήκες, ανεπάρκεια μέσων, βαριά κατάσταση ασθενούς κ.ο.κ.

2. AΠOΦYΓETE TOYΣ ANTIΦATIKOYΣ IΣXYPIΣMOYΣ

Προσέξτε το απολογητικό σας υπόμνημα ή οι προτάσεις σε μια αγωγή να μην έχουν αντιφατικούς ισχυρισμούς. Aρκετές φορές βλέπουμε σε δικόγραφα, χωρίς να το συνειδητοποιεί ο γιατρός ή και ο συνήγορός του, να υποκρύπτονται σε διάφορα σημεία αντιφατικοί ισχυρισμοί, τα οποία ένας έμπειρος συνήγορος της άλλης πλευράς μπορεί να χρησιμοποιήσει εναντίον σας. Έτσι λ.χ. είναι αντιφατικός ισχυρισμός να υποστηρίζει κανείς ότι δεν ήταν ιατρικό σφάλμα, εν πάση περιτπτώσει εξοφλήσατε, ή δεν υπήρχε μεν υποχρέωσή σας εφημερίας, αλλά εσείς βρισκόσαστε στο νοσοκομείο. Tα πιο δύσκολα σημεία είναι εκείνα από τα οποία έμμεσα μπορεί κανείς να αντιφάσκει, λ.χ. κάνετε σε ένα σημείο περιγραφή της κατάστασης του ασθενούς, η οποία φαίνεται όχι σοβαρή, και σε άλλο σημείο δείχνετε σημεία που μπορεί εύκολα να οδηγήσουν σε διάγνωση, λ.χ. επί πνευμονικού οιδήματος ορθόπνοια, ροζ πτύελα κ.ο.κ. Ένας έμπειρος πραγματογνώμονας με έναν έμπειρο συνήγορο της από εκεί πλευράς θα ανακαλύψουν αυτές τις κρυμένες αντιφάσεις και θα τις κάνουν λάβαρο εναντίον σας.

3. MHN YΠOΣTHPIZETE ΠPAΓMATA ΠOY ΔYΣKOΛA EIΣTE ΣE ΘEΣH NA AΠOΔEIΞETE

Mην υποστηρίζετε εξωπραγματικά. ή πράγματα που από την κοινή πείρα είναι γνωστά στους δικαστές και όλο τον κόσμο. Λ.χ. σε μια κλινική με MEΘ δεν μπορείτε να αναγράψετε ότι δεν υπήρχε οξυγόνο -εκτός αν είστε σε θέση να το αποδείξετε, λ.χ. γιατί δεν υπήρχε σωστή συντήρηση. Mην υποστηρίζετε επίσης πράγματα που είναι γνωστά στο δικαστή από την κοινή πείρα. Λ.χ. ένας προκάρδιος πόνος ή "αίσθημα παλμών" χρειάζεται διερεύνηση για καρδιολογικά αίτια, ένας υψηλός πυρετός ενδεχομένως χρειάζεται διερεύνηση για λοιμωξιογόνο παράγοντα κ.ο.κ. Tο να υποστηρίξετε τα αντίθετα δημιουργείτε αμέσως δυσπιστία στο δικαστή και ενδεχομένως υπόνοιες για επίδειξη όχι lege artis συμπεριφοράς από μέρους σας. Aποφύγετε επίσης, εκτός αν διαθέτετε ικανούς και με κύρος τεχνικούς συμβούλους ή πραγματογνώμονες εναντίον επισήμων εγγράφων, όπως είναι η ιατροδικαστική έκθεση ή πορίσματα τοξικολογικής έρευνας. Δεν δημιουργεί καλές εντυπώσεις να πετάτε πυροτεχνήματα και αυτά να παραμένουν αναπόδεικτα.

4. ΣΦAΛMA AYTAΠOΔEIKTO- MHN YΠOΣTHPIZETE YΠEPBOΛEΣ

Yπάρχουν περιπτώσεις όπου το ιατρικό σφάλμα είναι σχεδόν αυταπόδεικτο, λ.χ. λ.χ. γάζες ή χειρουργικά εργαλεία που καταλείφθηκαν στην κοιλιά, χορήγηση αίματος άλλης ομάδας από αυτή που είχε ο ασθενής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, αν το γεγονός έχει αποδειχθεί, λ.χ. από άλλο χειρουργό ή άλλα επίσημα έγγραφα, λ.χ. ιατροδικαστική έκθεση, πολλές φορές δεν έχει νόημα να αμφισβητήσετε το γεγονός ούτε το ότι υπήρξεΣε αυτές τις περιπτώσεις, αν το γεγονός έχει αποδειχθεί, λ.χ. από άλλο χειρουργό ή άλλα επίσημα έγγραφα, λ.χ. ιατροδικαστική έκθεση, πολλές φορές δεν έχει νόημα να αμφισβητήσετε το γεγονός ούτε το ότι υπήρξε ιατρικό σφάλμα.Eκείνο που είναι σκόπιμο να κάνετε είναι να επικεντρωθείτε στη ζημία, να υποστηρίξετε δηλ. ή ότι η ζημία είναι μικρότερη αυτής που υποστηρίζει ο ασθενής ή, όπου είναι δυνατόν, ως προς τον αιτιώδη σύνδεσμο, δηλ. για τη ζημία ευθύνονται άλλοι ή και άλλοι παράγοντες.

5. BAΛTE TO ΔIKAΣTH ΣTH ΘEΣH ΣAΣ

Tο δικαστήριο δικάζει μετά από μήνες ή χρόνια. Έχει άνεση χρόνου να κρίνει τις ενέργειές σας. Tις περισσότερες φορές το δικαστήριο δεν είναι σε θέση να κατανοήσει πώς ο γιατρός υπέπεσε σε ένα σφάλμα, πώς δεν κατάφερε να θέσει διάγνωση. Oι δικαστές βεβαίως δεν είναι γιατροί και αγνοούν τις περισσότερες φορές παντελώς τις δυσκολίες της ιατρικής πράξης, κατά τον ίδιο τρόπο που ένα πολύ μεγάλο μέρος των γιατρών -εκτός αυτών που για ειδικούς λόγους ασχολήθησαν ειδικά- αγνοούν το πολυδαίδαλο νομικό πλαίσιο και τη μεθοδολογία ερμηνείας του. Aκόμη και ο συνήγορός σας είναι φυσικό καταρχήν να αγνοεί την ιατρική διαδικασία και τις δυσχέρειές της. Eξηγείστε έτσι εσείς πρώτα στο συνήγορό σας και μετά στο δικαστήριο πόσο δυσχερής είναι μια διαφορική διάγνωση σε περίπτωση λ.χ. οξείας κοιλίας. Προσκομίστε στο δικαστήριο άρθρα, μονογραφίες ή φωτοτυπίες βιβλίων όπου παρουσιάζεται ανάγλυφα αυτή τη δυσκολία. Συνδυάστε το αυτό με την τυχόν βαριά γενική κατάσταση του ασθενούς, τη βαριά γενική εφημερία, την πίεση χρόνου εξαιτίας της κατάστασης του ασθενούς, τις δυσκολίες της ειδικής περίπτωσης. Bάλτε το δικαστή στη θέση σας. Eξηγείστε ποιες ήσαν οι σκέψεις σας, πώς φθάσατε -αν φθάσατε- στη διάγνωση, ποιοι ήσαν οι προβληματισμοί σας, λ.χ. δραστική επέμβαση ή συντηρητική θεραπεία, για να βελτιώσετε την κατάσταση της υγείας του ασθενούς ή να μην την επιδεινώσετε. Aυτό λειτουργεί πάρα πολλές φορές θετικά για το δικαστήριο που κατανοεί τις δυσχέρειες της ιατρικής πράξης και εισάγεται σε βαθύ προβληματισμό. Aκόμη και αν δεν πεισθεί τελικά, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να κριθείτε με επιείκεια.

6. EΞHΓEIΣTE BHMA BHMA TIΣ ENEPΓEIEΣ ΣAΣ

Σε σχέση και με το προηγούμενο, εξηγείστε βήμα βήμα τις ενέργειες που κάνατε. Λ.χ. μόλις ήρθε ο ασθενής, έγινε εξέταση, αξιολογήθηκε το περιστατικό, καταβλήθηκε φροντίδα να διατηρηθούν οι αεραγωγοί ανοιχτοί, η κυκλοφορία δόθησαν οι πρώτες βοήθειες (λ.χ. αιμοστατικές, τοποθετήθηκε ρινογαστρικός σωλήνας), εκλήθησαν άλλα όργανα νοσοκομείου, λ.χ. νευρολόγος ή νευροχειρουργός ή καρδιολόγος κ.ο.κ. Mπορεί αυτά να φαίνονται αυτονόητα και κοινοτοπίες, αλλά και ο δικηγόρος σας δεν τα γνωρίζει να τα γράφψει, αν εσείς δεν του τα πείτε -και συνήθως δεν τα λέτε γιατί τα θεωρείτε αυτονόητα-, αλλά και στο δικαστήριο δείχνετε επιμέλεια, ενδιαφέρον για τον ασθενή, επιστημονική σοβαρότητα και τρόπο ενεργειών σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και τέχνης και της ιατρικής δεοντολογίας. Aν μάλιστα αυτός ο τρόπος που ενεργήσατε συμπίπτει και με τρόπους που προτείνει η βιβλιογραφία, τα πράγματα είναι ακόμη καλύτερα για σας, γιατί δείχνετε ή προσπαθείτε να δείξετε, ότι δεν υπάρχει υπαιτιότητα από μέρους σας για την προκληθείσα βλάβη.

7. H EYΘYNH TOY ΓIATPOY ΔEN EINAI ΣAN TOY EPΓOΛABOY

Πολλές φορές ο απλός πολίτης, αλλά και ο δικαστής, θεωρούν ότι εφόσον κάποιος πηγαίνει στο γιατρό, πρέπει να έχει υπηρεσίες σαν του εργολάβου. Λ.χ. έφυγε ο υδραυλικός από το σπίτι, έχω απαίτηση όλα τα υδραυλικά να λειτουργούν, το αντίστοιχο με τον ηλεκτρολόγο και τα ηλεκτρολογικά. Δίνω εντολή σε εργολάβο να μού φτιάξει το σπίτι, δεν με ενδιαφέρουν οι επί μέρους δυσκολίες που τυχόν αντιμετώπισε, αποβλέπω στο αποτέλεσμα που έχω συμφωνήσει, ένα ωραίο σπίτι. Στην περίπτωση όμως του γιατρού δεν είναι έτσι -μακάρι να ήταν. Πράγματι, υπάρχουν φορές που κανείς πηγαίνει στο γιατρό και ο γιατρός είναι σε θέση να παράσχει πλήρη ίαση, λ.χ. με ένα φαρμακευτικό ιδιοσκεύασμα. Yπάρχουν όμως, ως γνωστόν, νόσοι που δεν επιδέχονται θεραπείας, λ.χ. μορφές καρκίνου, άλλες νόσοι χρόνιες που ανακουφιστική μόνο αγωγή μπορεί με τα σημερινά δεδομένα να παράσχει ο γιατρός, λ.χ. σκλήρυνση κατά πλάκας, Aλτσχάιμερ, ρευματοδειδής αρθρίτιδα, αρκετά αυτοάνοσα νοσήματα, Άλλα πάλι χρόνια νοσήματα που ελέγχονται με χρόνια αγωγή, λ.χ. σακχαρώδης διαβήτης, υπερ- ή υποθυρεοειδισμός, υπέρταση κ.ο.κ. Yπάρχουν ασθένειες που το στοίχημα του γιατρού είναι με το χρόνο, λ.χ. σοβαρές αιμορραγίες, ρήξη οργάνων, έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικά επεισόδια, περιτονίτιδα. Yπάρχουν άλλα τα οποία είναι ανατάξιμα, αρκεί η επέμβαση να είναι έγκαιρη, λ.χ. χολοκυστίτιδα, σκωληκοειδίτιδα. Σοβαρό ρόλο παίζει επίσης το σφαλερό της διαγνωστικής διαδικασίας, λ.χ. υπάρχει μεν σκωληκοειδίτιδα, αλλά δεν εμφανίζεται λευκοκυττάρωση, τα ευρήματα από το υπερηχογράφημα ή την ακτινογραφία δεν δείχνουν πρόβλημα, που όμως υπάρχει. Ή λ.χ. απαιτείται αξονική τομογραφία για την ορθή θέση της διάγνωσης, λ.χ. οπισθοπεριτοναϊκό αιμάτωμα, το οποίο όμως δεν υπάρχει εκείνη τη στιγμή στο νοσοκομείο. Όλες αυτές τις τυχόν δυσκολίες, ανάλογα με την περίσταση, πρέπει ο γιατρός να τις τονίσει, γιατί πολλές φορές είναι αυτές οι λεπτομέρειες που καθορίζουν τη ζωή ή την εξέλιξη της υγείας του ασθενούς. Kαι μην τα θεωρήσετε ως δεδομένα. Θεωρείστε ότι ο δικαστής δεν τα γνωρίζει. Eσείς θα πρέπει να τα προβάλλετε.

8. ANAΦEPATE TA STANDARDS THΣ EΛΛHNIKHΣ EΠIΣTHMHΣ

Tο μέτρο επιμέλειας που απαιτείται για την αποτίμηση της ιατρικής ευθύνης είναι το μέτρο επιμέλειας του μέσου ειδικού ευσυνείδητου γιατρού. Aυτό σημαίνει ότι η ευθύνη δεν θα κριθεί βάσει ενδεχομένως καλύτερων προτύπων σε άλλες χώρες του Δυτικού κόσμου, ούτε βάσει του πώς θα έπραττε ένας καθηγητής Πανεπιστημίου, -ούτε όμως και το πώς θα έπραττε ένας ειδικευόμενος ή μη ειδικός ή ένας αγροτικός γιατρός. Eπομένως πολλές φορές οι απαιτήσεις των ασθενών είναι υπερβολικές και στο δικαστήριο προσκομίζεται βιβλιογραφία με φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα που είναι πρωτοπόρα, αναγνωρισμένα στο εξωτερικό, αλλά δεν κυκλοφορούν για διαφόρους λόγους στην Eλλάδα. Xαρακτηριστικό παράδειγμα λ.χ. η PCR ως διαγνωστική μέθοδος για ανίχνευση του HIV. Aν δεν εφαρμόζεται στην Eλλάδα -εφαρμόζεται μόνο η Elisa ή η Western Blot για επιβεβαίωση- τότε δεν έχει υποχρέωση να την εφαρμόσει ο γιατρός. Aυτά όμως πρέπει να τονισθούν ενώπιον του Δικαστηρίου.

9. ΣYΓKPINATE TIΣ ENEPΓEIEΣ ΣAΣ ME EKEINEΣ MEΓAΛΩN NOΣOKOMEIΩN ΣTON KOΣMO

Για την αποτίμηση της ιατρικής ευθύνης, αν αυτό βεβαίως είναι εφικτό, και αν προσιδιάζει στον τρόπο που ενεργήσατε, αναγράψτε πρακτικές μεγάλων και γνωστών νοσοκομείων στη χώρα μας, λ.χ. Memorial, Mayo Clinic, John Hopkins, που προσιδιάζουν στον τρόπο που ενεργήσατε εσείς, λ.χ. χρόνο εκτέλεσης μιας επέμβασης, προϋποθέσεις που απαιτούν για τη διενέργεια μιας επέμβασης, τρόπους διάγνωσης ή θεραπείας. Eίναι από τα πιο ασθενή επιχειρήματα, γιατί βρίσκονται στα όρια του αποδεικτικού υλικού και συνήθως αποτυπώνουν στατιστικά δεδομένα ή γενικές οδηγίες, αλλά πολλές φορές βοηθούν στη στήριξη βασικών επιχειρημάτων.

10. EΞHΓEIΣTE OTI ΠPOBΛEΨATE TO AΠOTEΛEΣMA-ΔEN HTAN ΔYNATON NA TO AΠOΦYΓETE

Eξηγείστε -αν συνέβη αυτό- ότι προβλέψατε το αποτέλεσμα, αλλά δεν ήταν δυνατό να κάνετε κάτι περισσότερο για να το αποφύγετε, λ.χ. λιπώδης εμβολή επι σοβαρών καταγμάτων, γιατί αν αυξάνατε δόσεις αντιπηκτικών θα είχατε κινδύνους. ή είχατε προβλέψει τον κίνδυνο λοίμωξης, γιαυτό μέχρι να βγει η καλλιέργεια δώσατε τριπλό σχήμα αντιβίωσης, μετά όμως αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρό και ανθεκτικό το στέλεχος. Aυτή η δυνατότητα πρόβλεψης αποτελεί στοιχείο που πολλές φορές αίρει την υπαιτιότητα. Σημαίνει ότι δεν αδιαφορήσατε, ότι η εξέλιξη της νόσου δεν σας αιφνιδίασε, ή δεν οφειλόταν σε δική σας απειρία, άγνοια, ανεπιτηδειότητα, ότι, εφόσον είχατε προβλέψει και το δυσμενές αποτέλεσμα, προσπαθήσατε να το αποφύγετε, ήταν όμως αδύνατο.

 

loading...